“Geef dat maar terug, dat is niet van jou.” Het klinkt logisch. Toch kan zo'n reactie bij iemand met dementie juist voor onbegrip en weerstand zorgen.
Een handtas van een andere bewoner, de afstandsbediening uit de woonkamer of een voorwerp dat ergens op tafel ligt: het gebeurt dat iemand met dementie iets meeneemt dat van iemand anders is.
Onze eerste reactie is misschien om het voorwerp meteen terug te vragen. Alleen ervaart de persoon met dementie de situatie mogelijk heel anders. Misschien denkt die dat het voorwerp van hem of haar is, heeft het iets vertrouwds of speelt er een behoefte om dingen te verzamelen.
Als iemand vervolgens hoort dat iets moet worden afgegeven, kan dat heel onlogisch of zelfs bedreigend aanvoelen. Een discussie over van wie het voorwerp werkelijk is, helpt dan meestal niet verder.
Wat kun je wél proberen?
- Maak er iets positiefs van
In plaats van te corrigeren, kun je iemand bedanken: “Wat goed dat u die gevonden hebt! Ik was die al aan het zoeken.”Zo kan het voorwerp worden teruggegeven zonder dat iemand het gevoel krijgt iets verkeerd te hebben gedaan. - Ruil het voorwerp
Bied iets anders aan dat de aandacht trekt: iets lekkers of een ander interessant voorwerp. Terwijl je dat geeft, kun je het andere voorwerp op een natuurlijke manier overnemen. - Het hoeft niet altijd onmiddellijk
Kan het weinig kwaad dat iemand het voorwerp even bij zich houdt? Wacht dan eventueel op een rustiger moment om het terug te nemen. - Maak contact en leid de aandacht af
Een gesprek of activiteit kan de aandacht verleggen. Wanneer er echt contact ontstaat, komt er vaak vanzelf een moment waarop je het voorwerp kunt overnemen. - Hou rekening met verzameldrang
Sommige mensen met dementie verzamelen graag bepaalde spullen. Door te ontdekken wat iemand aantrekt en daar veilige alternatieven voor aan te bieden, kun je tegemoetkomen aan die behoefte. - Blijf rustig en probeer de situatie vanuit de ander te bekijken
Stel je voor dat iemand iets uit jouw handen probeert te nemen waarvan jij overtuigd bent dat het van jou is. Dan wordt weerstand plots een stuk begrijpelijker.
Eerst begrijpen, dan handelen
Gedrag dat voor ons vreemd of lastig lijkt, heeft vanuit de beleving van iemand met dementie vaak wél een betekenis. Door niet onmiddellijk te corrigeren, maar eerst te kijken naar wat iemand ervaart of nodig heeft, kunnen we heel wat onrust voorkomen.
Soms maakt een kleine verandering in onze reactie een groot verschil.
Gebaseerd op informatie van Zeg Ja bij Dementie.
